مطالعات اجتماعی گردشگری

مطالعات اجتماعی گردشگری

عوامل مؤثر بر انتخاب مقاصد سفر یک روزه ( مطالعه موردی: شهر مشهد)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 پژوهشگر گروه مدیریت و برنامه ریزی گردشگری ، پژوهشکده گردشگری سازمان جهاددانشگاهی خراسان رضوی، مشهد
2 دانشیار، گروه اقتصاد گردشگری، پژوهشکده گردشگری، سازمان جهاد دانشگاهی خراسان رضوی، مشهد، ایران.
10.22034/jitor.2026.2085852.1047
چکیده
شناخت عوامل مؤثر بر انتخاب مقصد سفرهای یک‌روزه، نقش مهمی در برنامه‌ریزی مقاصد گردشگری شهری و پیراشهری ایفا می‌کند. در این خصوص تصمیم‌گیری دربارۀ مقصد سفر، متأثر از عوامل اقتصادی، اجتماعی، اطلاعاتی و ... است که شناخت این عوامل می‌تواند به شناساییِ ترجیحاتِ سفر گردشگران مقاصد شهری، کمک شایانی نماید و کیفیت برنامه‌ریزی مقصد را بهبود دهد. این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل عوامل تعیین‌کنندۀ انتخاب مقصد سفر یک‌روزه درخصوص شهروندان شهر مشهد انجام شده است. داده‌های پژوهش، از طریق پرسشنامه گردآوری و با استفاده از معادلات ساختاری، تحلیل شد. جامعۀ آماری این مطالعه، شهروندان شهر مشهد هستند. نمونه‌گیری به روش طبقه بندی شدۀ دو مرحله‏ای انجام شد و 401 پرسشنامه تکمیل گردید. یافته‌ها حاکی از آن است که متغیرهای استفاده از «شبکه‌های اجتماعی» و «اطلاعات از مقصد»، بیشترین اثر مستقیم را بر انتخاب مقصد سفر یک‌روزه دارند. شاخص‌های اقتصادی (همچون هزینۀ سفر) نیز اثر مثبت و معناداری بر تصمیم‌گیری شهروندان نشان می‌دهد. همچنین رضایت از سفر، نقش میانجی مهمی در افزایش تأثیر انگیزۀ طبیعت‌گردی و انگیزه‌های اجتماعی - فرهنگی بر انتخاب مقصد سفر ایفا می‌کند. در مقابل، تمایل به گذران اوقات فراغت با خانواده، اثر منفی بر انتخاب سفرهای یک‌روزه دارد. به‌طور کلی، نتایج این پژوهش بر ماهیت چندبعدی فرآیند انتخاب مقصد سفر یک‌روزه، تأکید دارد و می‌تواند مبنایی کاربردی برای تدوین راهبردهای توسعۀ پایدار گردشگری پیراشهری و بهبود مدیریت اوقات فراغت شهروندان کلان‌شهر مشهد، فراهم آورد. بر اساس نتایج، پیشنهادهایی همچون ارتقای کیفیت تجربه و خدمات گردشگری، تقویت نظام‌های اطلاع‌رسانی رسمی و دیجیتال، استفادۀ هدفمند از شبکه‌های اجتماعی، طراحی بسته‌های سفر کم‌هزینه و توجه به نیازهای خانوادگی شهروندان شهر مشهد در سفرهای کوتاه‌مدت، ارائه شده است.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 02 اسفند 1404
  • تاریخ بازنگری 16 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش 16 شهریور 1405