مطالعات اجتماعی گردشگری

مطالعات اجتماعی گردشگری

تدوین مدل کارآفرینی پایدار برای گردشگری خوزستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه مدیریت دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 کارشناس ارشد مدیریت بازرگانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 کارشناس ارشد مدیریت بازرگانی گرایش بازاریابی، مدرس دانشگاه جامع علمی کاربردی خوزستان، اهواز، ایران
چکیده
گردشگری به‌عنوان یک صنعت پیشرو و پر رونق در دنیای امروزی است که می‌تواند در همه کشورها به‌ویژه کشورهای کمتر توسعه‌یافته آثار مثبت بسیاری در پاسخ به چالش‌هایی از جمله فقر، بیکاری، مهاجرت، نابرابری و حتی تخریب زیست‌محیطی به همراه داشته باشد. از این‌رو توسعه کارآفرینی در صنعت گردشگری و در چارچوب پایداری اهمیت می‌یابد. این مقاله مبتنی بر پژوهش کیفی است که با استفاده از استراتژی نظریه‌پردازی داده‌بنیاد به طراحی مدل کارآفرینی پایدار در صنعت گردشگری می‌پردازد. به‌همین منظور به روش نمونه‌گیری نظری که غیرتصادفی بوده و تا زمان اشباع کامل داده‌ها ادامه پیدا کرده است، با ۲۴ تن از مدیران و خبرگان کارآفرینی و گردشگری استان خوزستان، به صورت نیمه‌ساختاریافته مصاحبه انجام شد و متون مصاحبه در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی مورد تحلیل قرار گرفت. مدل پس از طراحی به روش دلفی مورد ارزیابی مصاحبه شوندگان قرار گرفت و به جهت بررسی اجماع، پرسشنامه‌ای بسته طراحی شد که پس از تکمیل آن توسط مشارکت‌کنندگان، ضریب هماهنگی کِندال از طریق نرم‌افزار اِس‌پی‌اِس‌اِس محاسبه و عدد ۰/۶۳۰ به‌دست ‌آمد که بیانگر اتفاق نظر و اتمام روش دلفی است. نتایج حاصل از این پژوهش برگرفته از 124مفهوم در قالب 18 مقوله و 6 مقوله محوری حاصل از مصاحبه‌ها، مدلی را ارائه می‌دهد که به انگیزه‌های روی‌آوردن به کارآفرینی پایدار در گردشگری و عوامل مؤثر بر آن می‌پردازد و به کارآفرینان و سازمان‌ها و کسب‌وکارهای مرتبط، در توسعه و ترویج موفقیت‌آمیز کارآفرینی پایدار، بهبود سطح اجتماعی مردم محلی، مراقبت از محیط‌زیست منطقه و حفظ منابع برای آیندگان کمک می‌نماید.
کلیدواژه‌ها

اِسلون، فیلیپ. لگراند، ویلی. سی‌چن، جوزف. (1395). پایداری در صنعت گردشگری با تأکید بر مهمان‌نوازی. ترجمه حبیب ابراهیم‌پور، یاور بابایی، الناز سخندان و پرویز پورکریمی. تهران: نشر نور علم.
حسینی‌زاده‌هرات، زهرا. معین‌الدین، محمود. حیرانی، فروغ. (1398). طراحی مدل هتلداری سبز سودآور مبتنی بر استراتژی داده‌بنیاد. فصلنامه علمی- پژوهشی گردشگری و توسعه. 9(4): 283-269.
ذوالفقاریان، محمدرضا. لطیفی، میثم. (1390). نظریه‌پردازی داده‌بنیاد با Nvivo8. تهران: دانشگاه امام‌صادق(ع).
شاهد، سیدحسین. رحمانی، بیژن. مرید سادات، پگاه. (1400). تبیین مؤلفه‌های گردشگری و توسعه کارآفرینی پایدار در نواحی روستایی بخش مرکزی شهرستان همدان. نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی. 21(60): 399-420.
شرفی، مرضیه. ضیاء. بابک. سمیعی، روح‌الله. مستقیمی، محمودرضا. (1398). شناسایی عوامل مؤثر در اشتغال با رویکرد کارآفرینی پایدار مبتنی بر سیاست‌های کلی اشتغال، ابلاغی از سوی مقام معظم رهبری. فصلنامه مدیریت نوآوری در سازمان‌های دفاعی. 2(3): 37-60.
شریف‌زاده، محمدشریف، عبدالله‌زاده، غلامحسین. اکبری، مرتضی و مبینی‌دهکردی، علی. (1395). کارآفرینی و پایداری: به سوی کارآفرینی پایدار. تهران: سازمان جهاد دانشگاهی تهران.
صداقت، مریم. (1400). مدل جامع توسعة پایدار گردشگری جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه علمی- پژوهشی برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری. 10(36): 288-316.
صلاحی‌کجور، عظیم. رضوی، سیدمحمدحسین. امیرنژاد، سعید، محمدی، نصرالله، تقی‌پوریان، محمدجواد. (1400). طراحی الگوی گردشگری هوشمند در صنعت ورزش با رویکرد داده‌بنیاد. فصلنامه علمی- پژوهشی گردشگری و توسعه. 10(3): 180-167.
مریدسادات، پگاه. معمل‌وند، شکوفه. (1398). عوامل مؤثر بر توسعه کارآفرینی پایدار گردشگری روستایی (مطالعه موردی: دهستان گلیجان، شهرستان تنکابن). پژوهش‌های دانش زمین. 10(40): 91-107.
نداف، مهدی. (1397). مبانی اخلاق حرفه‌ای مدیریت کسب‌وکار. تهران: مهرگان قلم.
 
Argade, P., Salignac, F., & Barkemeyer, R. (2021). Opportunity identification for sustainable entrepreneurship: Exploring the interplay of individual and context level factors in India. Business Strategy and The Environment (BSE).30(8): 3528-3551. https://doi.org/10.1002/bse.2818
Eller, J. F., Gielnik. M., Wimmer, H., Thölke, C., Holzapfel, S. Tegtmeier, S., & Halberstadt, J. (2019). Identifying business opportunities for sustainable development: Longitudinal and experimental evidence contributing to the field of sustainable entrepreneurship. Business Strategy and The Environment (BSE). 29(3): 1387-1403. https://doi.org/10.1002/bse.2439
Figueroa-Domecq, C., Kimbu, A., De Jong, A., & Williams, A. M. (2020). Sustainability through the tourism entrepreneurship journey: a gender perspective. Journal of Sustainable Tourism. 28(1): 1-24. https://doi.org/10.1080/09669582.2020.1831001
Glaser, B., & Strauss, A. (2009). The Discovery of Grounded Theory: strategies for qualitative research.New Jersey: Transaction Publishers.
Guden, N., Girgen, M. U., Saner, T., & Yeslilpinar, E. (2021). Barriers to sustainable tourism for small hotels in small island developing states and some suggested remedies. Worldwide Hospitality and Tourism Themes. 13(4): 510-521.http://dx.doi.org/10.1108/WHATT-02-2021-0032
Hariss, R., Griffin, T., & Williams, P., (2002). Sustainable Tourism: A Global Perspective. Elsvier Science Ltd.
Moya‐Clemente, I., Ribes‐Giner, G., & Pantoja‐Díaz, O. (2019). Configurations of sustainable development goals that promote sustainable entrepreneurship over time. Sustainable Development. 28(4): 665-681. https://doi.org/10.1002/sd.2009
Muneeb, F. M., Yazdi, A. K., Wanke, P., & Chughtai, M (2020). Critical success factors for sustainable entrepreneurship in Pakistani Telecommunications industry: a hybrid grey systems theory/ best-worst method approach. Management Decision. 58(11): 2565-2591. http://dx.doi.org/10.1108/MD-08-2019-1133
Nakyejwe Lubowa Kimuli, S., Orobia, L., Muki Sabi, H., & Tsuma, C. K. (2020). Sustainability intention: mediator of sustainability behavioral control and sustainable entrepreneurship. World Journal of Entrepreneurship, Management and Sustainable Development. 16(2): 81-95. https://doi.org/10.1108/wjemsd-12-2019-0096
Nhemachena, C., & Murimbika, M. (2018). Motivations of sustainable entrepreneurship and their impact of enterprise performance in Gauteng Province, South Africa. Business Strategy and The Environment (BSE). 1(2): 115-127. https://doi.org/10.1108/wjemsd-12-2019-0096
 Olubusola Odeyemi, Favour Oluwadamilare Usman, Noluthando Zamanjomane Mhlongo , Oluwafunmi Adijat Elufioye, Chinedu Ugochukwu Ike, (2024). Sustainable entrepreneurship: A review of green business practices and environmental impact. World Journal of Advanced Research and Reviews, 2024, 21(02), 346–358
Papaluca, O., Tani, M., & Troise, C. (2020). Entrepreneurship and Sustainability in Tourism: An Interpretative Model. Journal of Management and Sustainability. 10(1): 38-53. http://dx.doi.org/10.5539/jms.v10n1p38
Quantitative approaches Christine Urquhart Research, evaluation and audit: Key steps in demonstrating your value121, 20213.
Rahman Mohammadi, Bijan Abdollahi, Saeed Jafarinia, Akbar Hasanpour, (2023). Designing a sustainable human resource management model whit grounded theory technique (Experimental control: Solico Kalleh Food Industries Group). Journal of Executive Management. Volume  15. Issue 29. Spring and Summer, 2023. Pages 67 to 96.
Soomro, B. A., Almahdi, H. K., & Shah, N., (2020). Perceptions of young entrepreneurial aspirants towards sustainable entrepreneurship in Pakistan. Kybernetes. 50(7): 2134-2154. http://dx.doi.org/10.1108/K-07-2019-0504