مطالعات اجتماعی گردشگری

مطالعات اجتماعی گردشگری

تأثیر هوشمندسازی بر کارآمدی هتل‌های پنج‌ستاره جنوب ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار مدیریت گردشگری و هتلداری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 کارشناس ارشد مدیریت بازاریابی گردشگری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
چکیده
گردشگری به‌عنوان یک صنعت پیشرو و پر رونق در دنیای امروزی است که می‌تواند در همه کشورها به‌ویژه کشورهای کمتر توسعه‌یافته آثار مثبت بسیاری در پاسخ به چالش‌هایی از جمله فقر، بیکاری، مهاجرت، نابرابری و حتی تخریب زیست‌محیطی به همراه داشته باشد. از این‌رو توسعه کارآفرینی در صنعت گردشگری و در چارچوب پایداری اهمیت می‌یابد. این مقاله مبتنی بر پژوهش کیفی است که با استفاده از استراتژی نظریه‌پردازی داده‌بنیاد به طراحی مدل کارآفرینی پایدار در صنعت گردشگری می‌پردازد. به‌همین منظور به روش نمونه‌گیری نظری که غیرتصادفی بوده و تا زمان اشباع کامل داده‌ها ادامه پیدا کرده است، با ۲۴ تن از مدیران و خبرگان کارآفرینی و گردشگری استان خوزستان، به صورت نیمه‌ساختاریافته مصاحبه انجام شد و متون مصاحبه در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی مورد تحلیل قرار گرفت. مدل پس از طراحی به روش دلفی مورد ارزیابی مصاحبه شوندگان قرار گرفت و به جهت بررسی اجماع، پرسشنامه‌ای بسته طراحی شد که پس از تکمیل آن توسط مشارکت‌کنندگان، ضریب هماهنگی کِندال از طریق نرم‌افزار اِس‌پی‌اِس‌اِس محاسبه و عدد ۰/۶۳۰ به‌دست ‌آمد که بیانگر اتفاق نظر و اتمام روش دلفی است. نتایج حاصل از این پژوهش برگرفته از 124مفهوم در قالب 18 مقوله و 6 مقوله محوری حاصل از مصاحبه‌ها، مدلی را ارائه می‌دهد که به انگیزه‌های روی‌آوردن به کارآفرینی پایدار در گردشگری و عوامل مؤثر بر آن می‌پردازد و به کارآفرینان و سازمان‌ها و کسب‌وکارهای مرتبط، در توسعه و ترویج موفقیت‌آمیز کارآفرینی پایدار، بهبود سطح اجتماعی مردم محلی، مراقبت از محیط‌زیست منطقه و حفظ منابع برای آیندگان کمک می‌نماید.
کلیدواژه‌ها

لوچ، محمود.، و برفروشان، شازیه. (1397). بررسی کارکردهای هوشمندسازی مقاصد گردشگری در توسعه گردشگری الکترونیکی. چهارمین کنفرانس ملی پژوهش‌های کاربردی در علوم مدیریت، اقتصاد و حسابداری ایران، https://civilica.com/doc/849453
دشت لعلی، زهرا.، علیقلی، ممصوره.، و نوربخش، سیدکامران. (1399). شناسایی و اولویت­بندی عوامل موثر بر گردشگری هوشمند در کشور ایران (مورد مطالعه: شهر اصفهان)، مجله مدیریت کسب­وکار، 48 (1399)، 196-212. https://sanad.iau.ir/Journal/bmj/Article/1068561/FullText
ظفریان، سینا. صفرآبادی، اعظم. (2023) بهره‌گیری از سیستم‌های اطلاعاتی در مدیریت هتلداری، کنفرانس بین‌المللی چالش‌ها و راهکارهای مدیریت توسعه با تاکید بر استان اردبیل. . https://isnac.ir/XGBF-KDHAG
 
Ashfaq, M., Ul Haq, I., Pham, H. C., Ullah Jan, I., & Shahzad, K. (2025). Critical determinants of intentions to revisit smart hotels: an examination of smart service interactional experience, emotions, and technophilia. Journal of Hospitality Marketing & Management, 1-24. https://doi.org/10.1080/19368623.2025.2464029
Burton, M. R., Obel, B., & DeSanctis, G. (2011). Organizational design: A step by step approach, cambridge. Seciond edition.
Çeltek, E. (2024), "Unmanned smart hotel: applications and examples", Worldwide Hospitality and Tourism Themes, Vol. 16 No. 5, pp. 611-626. https://doi.org/10.1108/WHATT-06-2024-0137
Chang, Y. S., Cheah, J. H., Lim, X. J., Morrison, A. M., & Kennell, J. S. (2022). Are unmanned smart hotels du jour or are they here forever? Experiential pathway analysis of antecedents of satisfaction and loyalty. International Journal of Hospitality Management, 104, 103249.https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2022.103249
Chung, K. C., & Tan, P. J. B. (2025). Artificial intelligence and internet of things to improve smart hospitality services. Internet of Things, 101544. https://doi.org/10.1016/j.iot.2025.101544
Diwan, S. A. (2025). Optimizing guest experience in smart hospitality: Integrated fuzzy-AHP and machine learning for centralized hotel operations with IoT. Alexandria Engineering Journal116, 535-547. https://doi.org/10.1016/j.aej.2024.11.051
Djauhari, T., & Rahmawati, N. (2025). Smart Hotel Security: Integrating AI for Advanced Safety Solutions. IOTA Journal5(1), 14-26. https://doi.org/10.31763/iota.v5i1.787
Fang, C.C. and Liou, J. (2024), "Developing an assessment framework of smartized upscale hotel workforce employability from the practitioners' perspective", Journal of Hospitality and Tourism Insights, Vol. 7 No. 3, pp. 1636-1659. https://doi.org/10.1108/JHTI-05-2023-0315
Gretzel, U., Sigala, M., Xiang, Z., & Koo, C. (2015). Smart tourism: foundations and developments. Electronic markets, 25, 179-188. https://doi.org/10.1007/s12525-015-0196-8
Keshavarz-Ghorabaee, M., Amiri, M., Zavadskas, E. K., Turskis, Z., & Antucheviciene, J. (2018). Simultaneous evaluation of criteria and alternatives (SECA) for multi-criteria decision-making. Informatica, 29(2), 265-280. https://content.iospress.com/articles/informatica/inf1182
Kim, J. J., & Han, H. (2020). Hotel of the future: exploring the attributes of a smart hotel adopting a mixed-methods approach. Journal of Travel & Tourism Marketing, 37(7), 804-822. https://doi.org/10.1080/10548408.2020.1835788
Krstić, B., Kahrović, E., & Stanišić, T. (2015). Business Process Management in Hotel Industry: a Proposed Framework for Operating Processes. Ekonomika, 61(4), 21-34. 10.22004/ag.econ.240764
Özdemir, A. İ., Çolak, A., & Shmilli, J. (2019). Business Process Management in Hotels: with a Focus on Delivering Quality Guest Service. Quality & Quantity, 53(5), 2305-2322. https://doi.org/10.1007/s11135-018-0727-4
Pertusa-Ortega, E. M., Tarí, J. J., Molina-Azorín, J. F., & Pereira-Moliner, J. (2025). Agility as a mediator in the relationship between quality management and hotel performance. Service Business19(1), 1-30. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2024.103965
Stylos, N., Fotiadis, A. K., Shin, D. D., & Huan, T.-C. T. (2021). Beyond Smart Systems Adoption: Enabling Diffusion and Assimilation of Smartness in Hospitality. International Journal of Hospitality Management, 98, 103042. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2021.103042
Yadav & Raju (2025). Smart Hotel Technologies Redefining Guest Convenience and Operational Efficiency. In Marketing Technology-Infused Hospitality: Upskilling Frontline Employees for Competitiveness (pp. 25-56). IGI Global Scientific Publishing. DOI: 10.4018/979-8-3693-7127-5.ch002
Yağmur, Y.Demirel, A. and Kılıç, G.D. (2024), "Top quality hotel managers' perspectives on smart technologies: an exploratory study", Journal of Hospitality and Tourism Insights, Vol. 7 No. 3, pp. 1501-1531. https://doi.org/10.1108/JHTI-09-2022-0457
Ye, B. H., Ye, H., & Law, R. (2020). Systematic review of smart tourism research. Sustainability, 12, 3401. https://doi.org/10.3390/su12083401