Women empowerment in Iran's tourism and hospitality industry

Document Type : Original Article

Authors
Nasrin Kazemi 1
Alireza Alinezhadi 2
1 Department of Tourism. College of Management, University of Tehran, Tehran, Iran
2 Department of Tourism, College of Management, University of Tehran, Tehran, Iran
10.22034/jitor.2025.734942
Abstract
Considering the significant role of women in the tourism industry, this study sought to develop a coherent framework for empowering women in the industry. To this end, this qualitative study conducted a systematic review of Iranian academic literature, employing an inductive approach informed by the framework of Calisto and Sarker (2024). Taking the influence of cultural, economic, and political conditions into account, a comprehensive search was carried out across reputable scientific databases that index national research to obtain a complete overview of the topic within the Iranian academic context, where research on women's empowerment in tourism is a relatively new field. The findings of the study revealed a predominant geographical focus, organized into five thematic clusters. These clusters emphasize women's empowerment in rural tourism, skill development, specific tourism types like ecotourism, and their empowerment through training, conservation, and participation. The analysis also highlighted themes of entrepreneurship and sustainable tourism development. The literature pointed to various dimensions of women's empowerment, including enhancements of their social status, power, self-sufficiency, and self-esteem. The existing national academic discourse has primarily focused on the practical "how" of empowerment, highlighting the importance of employment, education, capacity building, motivation, management and planning, and policy frameworks, suggesting a comprehensive and multifaceted approach to the issue. However, despite the growth rate of women's employment within tourism, the industry's potential for full empowerment of women has not yet been realized. This gap underscores the significance of this study and the nascent state of national studies in this field.
Keywords
Empowerment
Gender Analysis
Women
Tourism and Hospitality Industry
Iran
امیدوار، نیلوفر؛ ایلانلو، مریم و استعلاجی، علیرضا (1403). «اکوتوریسم و توانمندسازی زنان روستایی (مورد مطالعه: روستاهای گیلان)». فصلنامه جغرافیایی فضای گردشگری، 13(51)، 135-117.
اویسی، لیلا؛ کروبی، مهدی و اویسی، محمدامیر (1402). «شناسایی و اولویت‌بندی عوامل توانمندساز زنان در صنعت گردشگری سلامت استان یزد». گردشگری و اوقات فراغت، 8(15)، 144-131.
بوزرجمهری، خدیجه، اخلاقی، مرضیه و شایان، حمید (1401). «نقش گردشگری و توسعه اقامتگاه‌های بومگردی در توانمندسازی زنان روستایی (نمونه موردی: استان خراسان رضوی)». جغرافیا و آمایش شهری منطقه‌ای، 12(42)، 170-147.
حجاریان، احمد (1402). «ارزیابی کاربست گردشگری جامعه‌محور در توانمندسازی زنان روستایی». گردشگری و اوقات فراغت، 8(16)، 296-273.
حقیقت قهفرخی، فرزانه و نجفی‌پور، امیرعباس (1403). «نقش تعاونی‌های صنایع‌دستی در توانمندسازی زنان ژئوپارک جهانی قشم». زن و جامعه، 15(58)، 48-31.
حیدری‌ساربان، وکیل و ملکی، ابوذر (1394). «بررسی اثرات اقتصادی، اجتماعی و روانشناختی گردشگری بر توسعه مناطق روستایی شهرستان مشگین شهر، مطالعه موردی؛ دهستان لاهرود». فصلنامه جغرافیایی فضای گردشگری، 16(2)، 50-35.
خواجه شاهکویی، علیرضا؛ خوش‌فر، غلامرضا و کریمی، لیلا (1391). «نقش گردشگری در توانمندسازی زنان روستایی (مطالعه موردی: روستای زیارت شهرستان گرگان)». برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری، 1(3)، 125-106.
رزمجو، معصومه و فیروزآبادی، آمنه (1399). «بررسی رابطه بین عوامل اجتماعی و توانمندسازی اقتصادی زنان سرپرست خانوار (مطالعه موردی: زنان سرپرست خانوار تحت پوشش بهزیستی شهرستان بردسیر)». مطالعات و تحقیقات در علوم رفتاری، 2(3)، 78-62.
رنجبری، مریم و استعلاجی، علیرضا (1393). «بررسی نقش گردشگری در توسعه کارآفرینی زنان روستایی (مطالعه موردی: روستای شیب دراز و برکه خلف)». گردشگری و چشم‌انداز آینده، 4(3)، 96-81.
زارعان، منصوره؛ زراعی، معصومه و هنردوست، عطیه (1397). «توانمندسازی زنان سرپرست خانوار با تأکید بر برنامه‌های چهارم، پنجم و ششم جمهوری اسلامی ایران». زن در توسعه و سیاست، 16(2)، 338-319.
ساجدی، بهناز؛ حاجری، زینب و سپهوند، فاطمه (1400). «توانمندسازی بانوان راهنمای گردشگری در استان لرستان». پژوهش‌های نوین در مدیریت کارآفرینی و توسعه کسب‌وکار، 2(1)، 687-674.
سامیان، مسعود و بلالی، حمید (1392). «بررسی اثرات اقتصادی-اجتماعی گردشگری روستایی با استفاده از رویکرد سیستمی (مطالعه موردی: در روستای فرجین در همدان)». برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری، 2(4)، 180-159.
شفیعی‌ثابت، ناصر و اکرمی، سیده‌رضیه (1402). «اثرگذاری توانمندسازی ساختاری بر مشارکت زنان در طرح‌های توسعه گردشگری و دگرگونی فضایی سکونتگاه‌های روستایی شهرستان شاهرود و میامی». توسعه پایدار محیط جغرافیایی، 5(8)، 122-105.
شمس‌الدینی، علی و دهقانی، فاطمه (1403). «ارزیابی تأثیر گردشگری اجتماع‌محور بر توانمندسازی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی زنان (مورد مطالعه: روستاهای ساحلی استان بوشهر)». برنامه‌ریزی فضایی، 14(2)، 162-125.
شیرمحمدی، یزدان؛ رمضانی، فریده؛ نصیری هنده‌خاله؛ اسماعیل و کمالی سروستانی، آمنه (1402). «اثر کارآفرینی و درک کار بانوان بر توسعه برند گردشگری کشاورزی (مورد مطالعه: منطقه اورامانات)». زن و جامعه، 14(53)، 58-43.
صفاری و همکاران (1399). «تأثیر مشارکت پایدار در گردشگری ماجراجویانه بر توانمندسازی زنان». مدیریت ورزشی، 12(59)، 134-113.
علیزاده، محمد؛ نعمتی، ولی و صدیق، مهسا (1403). «تبیین نقش و جایگاه توانمندسازی زنان در توسعه پایدار گردشگری (مطالعه موردی: فعالان زن صنعت گردشگری استان اردبیل)». فضای گردشگری، 13(51)، 40-21.
فاضل، رضا و رمضانی‌فر، حدیثه (1391). «بررسی رابطه توسعه گردشگری و تغییران سبک زندگی در نواحی روستایی (مطالعه موردی: دهستان دو هزار)». برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری، 1(3)، 147-126.
قنبری، ابوالفضل؛ درخشان، الهام؛ حسن‌زاده، مهرشاد و گرامی‌زاده، آرش (1395). «عوامل مؤثر بر توانمندسازی زنان با تأکید بر بخش گردشگری (مطالعه موردی: شهر سی‌سخت)». مطالعات اجتماعی گردشگری، 4(8)، 153-127.
نجارزاده، محمد؛ افرادی، مائده و جلالی‌نیا، میترا (1403). «تأثیر توسعه اکوتوریسم بر توانمندسازی زنان روستایی منطقه الموت غربی». پژوهش‌های روستایی، 13(3)، 201-183.
نعمتی، ولی و علیزاده، محمد (1403). «توانمندسازی زنان و توسعه گردشگری در پیراشهر خلخال». توسعه فضاهای پیراشهری، 3(13)، 144-127.
نوغانی‌دخت‌بهمنی، محسن؛ برادران کاشانی، زهرا؛ کرمانی، مهدی و اصغرپور ماسوله، احمدرضا (1393). «توانمندسازی مهارت‌محور کارگزارن خدماتی زن (مطالعه‌ای کیفی در مراکز اقامتی شهر مشهد)». زن در توسعه و سیاست، 12(3)، 386-363.
وثوقی، لیلا و قاسمی، مهدیه (1393). «اکوتوریسم و توانمندسازی زنان روستایی (مورد مطالعه: روستای شیب‌دراز، جزیره قشم)». زن در توسعه و سیاست، 12(4)، 610-593.
یاسوری، مجید و وطنخواه کلورزی، ژیلا (1394). «نقش گردشگری در توسعه کارآفرینی زنان روستایی (دهستان گوراب‌پس شهرستان فومن)». مطالعات جغرافیایی مناطق خشک، 6(20)، 59-46.
 
Abou-Shouk, M. A., Mannaa, M. T., & Elbaz, A. M. (2021). Women's empowerment and tourism development: A cross-country study. Tourism management perspectives, 37, 100782.
Acharya, B. P., & Halpenny, E. A. (2013). Homestays as an alternative tourism product for sustainable community development: A case study of women-managed tourism product in rural Nepal. Tourism Planning & Development, 10(4), 367-387.
Agnihotri, N. (2021). Women's Empowerment and Their Decision-Making Supremacy: A Literature Review Approach. International Journal of Entrepreneurship, Business and Creative Economy, 1(1) 57-65.
Ampumuza, C. (2010, November). Women's empowerment through community-based and rural tourism. Paper presented at Conference of Women's empowerment through community-based tourism and cultural exchange: chances and challenges of grassroots development projects, Kigali, Rwanda.
Beloskar, V. D., Haldar, A., & Gupta, A. (2024). Gender equality and women’s empowerment: A bibliometric review of the literature on SDG 5 through the management lens. Journal of Business Research, 172, 114442.
Bobek, V., Schachl, A., & Horvat, T. (2023). The impact of women's economic empowerment on the rise of female entrepreneurship and human capital in South Africa. International Journal of Diplomacy and Economy, 9(1), 23-56.
Boley, B. B., & McGehee, N. G. (2014). Measuring empowerment: Developing and validating the resident empowerment through tourism scale (RETS). Tourism Management, 45, 85-94.
Boley, B., Maruyama, N., & Woosnam, K. (2015). Measuring empowerment in an Eastern context: Findings from Japan. Tourism Management, 50, 112–122.
Chiplunkar, R., & Shaikj, N.B. (2020). A Literature Review on Women's Empowerment.  Studies in Indian Place Names, 40 (20), Multidisciplinary research in social sciences and management studies.
Datta, P. B., & Gailey, R. (2012). Empowering women through social entrepreneurship: Case study of a women's cooperative in India. Entrepreneurship Theory and Practice, 36(3), 569-587.
de Lurdes Calisto, M., & Sarkar, S. (2024). A systematic review of virtual reality in tourism and hospitality: The known and the paths to follow. International Journal of Hospitality Management, 116, 103623.
El Hassan, H., Horobet, A., Ilie, A. G., Vancea, D. P. C., & Zaharia, R. M. (2024). Institutional experts' perspective on empowering women in Egypt: a qualitative analysis. Transformations in Business & Economics, 23(3).
Elshaer, I., Moustafa, M., Sobaih, A. E., Aliedan, M., & Azazz, A. M. (2021). The impact of women's empowerment on sustainable tourism development: Mediating role of tourism involvement. Tourism Management Perspectives, 38, 100815.
Figueroa-Domecq, C., de Jong, A., & Williams, A. (2020). Gender, tourism & entrepreneurship: A critical review. Annals of Tourism Research, 84, 102980.
Hossain, M. S., Hosen, M., Pek, C. K., & Loh, Y. F. (2024). Exploring contemporary challenges and prospective solutions for women's empowerment: Does women's empowerment impact achieving Sustainable Development Goal 5?. Business Strategy & Development, 7(1), e355.
Jie, H., Zaman, S., Uz Zaman, Q., Shah, A. H., & Lou, J. (2023). A pathway to a sustainable future: Investigating the contribution of technological innovations, clean energy, and Women's empowerment in mitigating global environmental challenges. Journal of Cleaner Production, 421, 138499.
Kabeer, N. (2005). Is microfinance a'magic bullet'for women's empowerment? Analysis of findings from South Asia.
Krishna, P. (2014). Women's Empowerment through Entrepreneurship in the Service Sector with Special Reference to SHGs in Tourism. Social Science, 3(9): 159-160.
Moswete, N., & Lacey, G. (2015). Women cannot lead: empowering women through cultural tourism in Botswana. Journal of Sustainable Tourism, 23(4), 600-617.
Nassani, A. A., Aldakhil, A. M., Abro, M. M. Q., Islam, T., & Zaman, K. (2019). The impact of tourism and finance on women's empowerment. Journal of Policy Modeling, 41(2), 234-254.
Rana, M. Q., Lee, A., Rodrigues Bezerra, J. F., & Villas Boas, G. H. (2025). Evaluating the Agreement Index of the Barriers Faced by Women During the Transition from Higher Education to Empowerment in Brazil: A Sustainable Development Perspective. Administrative Sciences, 15(3), 82.
Sultana, F., Wahab, M. A., Nahiduzzaman, M., Mohiuddin, M., Iqbal, M. Z., Shakil, A., ... & Asaduzzaman, M. (2023). Seaweed farming for food and nutritional security, climate change mitigation and adaptation, and women empowerment: A review. Aquaculture and Fisheries, 8(5), 463-480.
Vukovic, D. B., Petrovic, M., Maiti, M., & Vujko, A. (2023). Tourism development, entrepreneurship, and women's empowerment–Focus on the Serbian countryside. Journal of Tourism Futures, 9(3), 417-437.
Yigit, S. (2024). Empowered Women and Political Leadership. In Global Insights on Women Empowerment and Leadership (pp. 62-81). IGI Global.

  • Receive Date 20 August 2025
  • Revise Date 13 November 2025
  • Accept Date 19 February 2026