پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی مطالعات اجتماعی گردشگری 2382-9664 13 30 2025 08 23 Investigating The Factors Influencing the Attitudinal Loyalty of Mashhad Visitors Using A Multilevel Data Analysis بررسی عوامل مؤثر بر وفاداری نگرشی گردشگران شهر مشهد: به کارگیری الگوی تحلیل داده ‏های چندسطحی 1 24 732883 10.22034/jitor.2025.732883 FA هادی رفیعی دارانی گروه اقتصاد گردشگری، پژوهشکده گردشگری سازمان جهاددانشگاهی خراسان رضوی، مشهد 0000-0001-8972-5267 Journal Article Considered an important principle in tourism marketing, tourists’ loyalty can maintain and improve the competitiveness of tourist destinations. Therefore, this study set out to investigate and identify factors affecting the attitudinal loyalty of Mashhad visitors. The statistical population of the study comprised tourists visiting Mashhad in various seasons from 2022 to 2023, out of whom 4555 tourists were selected as the sample size using convenience sampling. The required data were collected through conducting in-person interviews and administering a researcher-developed questionnaire. Considering the changes in behavioral patterns of tourists visiting Mashhad in different seasons, this study utilized a two-level Logit regression model to analyze the data and assess the visiting tourists' attitudinal loyalty. The findings of the study revealed that the loyalty of tourists concerning Mashhad was significantly influenced by variables such as the type of vehicles used for transportation, province of residence, gender, income, the number of accompanying persons, satisfaction, and the length of stay. In this regard, the satisfaction of tourism services was found as the main variable affecting attitudinal loyalty of the visitors. It can thus be argued that the attitudinal loyalty of the tourists visiting Mashhad can be increased by improving the visitors’ satisfaction with various services, identifying the visitors’ needs and evaluating their satisfaction with multiple facilities and services through periodic monitoring, and setting appropriate plans to extend the period of the visitors’ stay. وفاداری گردشگران یک استراتژی مهم در بازاریابی گردشگری می‏باشد که می‏تواند موجبات حفظ و ارتقاء رقابتپذیری مقاصد گردشگری را فراهم آورد. هدف اصلی این مطالعه بررسی و شناسایی عوامل مؤثر بر وفاداری نگرشی گردشگران شهر مشهد می‏باشد. جامعه آماری این مطالعه زائران و گردشگران شهر مشهد هستند که در فصول مختلف سال اقدام به مسافرت به مشهد می‏کنند. لذا حجم نمونه متناسب با فصل‏های مختلف سال، تعیین و در شش دوره نمونهبرداری شده است. آمار و اطلاعات از طریق مصاحبه حضوری و تکمیل پرسشنامه از 4555 گردشگر شهر مشهد طی شش فصل متفاوت بین سالهای 1401-1402 جمعآوری شد. با توجه به تغییرات رفتاری گردشگران در فصول مختلف حضور در شهر مشهد، در این مطالعه از الگوی رگرسیون دوسطحی با بکارگیری مدل لاجیت جهت تحلیل داده‏ها و بررسی وفاداری نگرشی گردشگران استفاده شد. نتایج نشان داد که متغیرهای نوع وسیله نقلیه، استان محل اقامت، جنسیت، درآمد، تعداد افراد همراه، رضایت و مدت ماندگاری تأثیر معنیداری بر وفاداری گردشگران نسبت به مقصد گردشگری و زیارتی شهر مشهد دارند. در این خصوص متغیر رضایت از خدمات گردشگری به عنوان اصلیترین متغیر تأثیرگذار بر وفاداری می‏باشد. در این خصوص افزایش رضایت از خدمات مختلف و پایش دوره ای گردشگران از منظر شناسایی نیازها و رضایت آنها از امکانات و خدمات مختلف و همچنین برنامهریزی جهت افزایش ماندگاری گردشگران، می‏تواند افزایش وفاداری گردشگران شهر مشهد را به همراه داشته باشد.

https://www.journalitor.ir/article_732883_6be5053df764ab5a8a48c4a353f68960.pdf

پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی مطالعات اجتماعی گردشگری 2382-9664 13 30 2025 08 23 Investigating The Role of Memorable Tourism Experience in Shaping Customer-Based Destination Brand Equity and Tourists’ Storytelling Intentions: A Case Study of Namak Abroud Tourist Resort Complex Visitors نقش تجربه به‌یادماندنی گردشگری در شکل‌دهی ارزش ویژه برند مقصد مبتنی بر مشتری و قصد داستان‌سرایی ‌گردشگران (مورد مطالعه: گردشگران مجمتع تفریحی توریستی نمک آبرود) 25 64 732888 10.22034/jitor.2025.732888 FA مرتضی خزائی پول کارشناسی ارشد مدیریت جهانگردی، مؤسسه آموزش عالی مازیار، رویان، ایران بنفشه ماستری فراهانی استادیار مدیریت جهانگردی، مؤسسه آموزش عالی مازیار، رویان، ایران Journal Article Memorable tourism experience refers to lasting memories remembered by a visitor and shared on various social media platforms, being considered a competitive advantage. Therefore, this study sought to investigate the influence of memorable tourism experience on the tourists’ storytelling intentions and the customer-based destination brand equity, with the mediating role of attachment to the destination and overall satisfaction. The population of the study comprised the visitors of Namak Abroud Tourist Complex during the spring of 2023, out of whom 384 visitors were selected through convenience sampling. Moreover, the Karjesi and Morgan table was used to ensure maximum sample size. The required data were then collected by administering a researcher-developed questionnaire. Finally, the collected data were analyzed using confirmatory factor analysis and structural equations in SmartPLS3 software. The findings of the study indicated that the memorable tourism experience exerted a significant positive influence on customer-based destination brand equity directly and indirectly through the mediating variables of place attachment and overall satisfaction. Moreover, it was found that customer-based destination brand equity had a direct positive effect on tourists’ storytelling intentions. The main recommendations include designing and offering new and unique recreational services and activities, supporting tourism-related startups and creative small and medium-sized enterprises, organizing local and indigenous festivals, establishing a customer relationship management program, hosting new and special events or festivals, launching and enhancing websites and social media platforms, and utilizing new technologies such as virtual reality and augmented reality. تجربه به یادماندنی گردشگری به معنای ایجاد خاطرات ماندگار است که یک بازدیدکننده آن را به یاد میآورد. امرزوه ایجاد خاطرات مثبت و به یادماندنی در میان گردشگران به عنوان یک مزیت رقابتی دیده میشود. هدف این تحقیق بررسی تأثیر تجربه به یاد ماندنی گردشگری بر قصد داستان سرایی گردشگران و ارزش ویژه برند مقصد مبتنی بر مشتری با نقش میانجی دلبستگی به مقصد و رضایت کلی در میان گردشگران مجمتع تفریحی توریستی نمک آبرود چالوس بوده است. اعضای جامعه آماری این تحقیق گردشگران این مجتمع بودهاند. با توجه به نامحدود بودن حجم جامعه آماری لذا برای تعیین حجم نمونه در این تحقیق از حداکثر حجم نمونه طبق جدول کرجسی و مورگان[1] استفاده شده که برابر 384 نفر بود. لذا 385 پرسشنامه بر اساس روش نمونهگیری در دسترس، در سه ماهه بهار 1402 جمعآوری گردید. برای تجزیه و تحلیل دادهها، از تحلیل عامل تأییدی و معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزار اسمارت پی ال اس 3 استفاده شد. نتیجه نشان داد که تجربه به یادماندنی گردشگری بطور مستقیم و غیرمستقیم از طریق متغیرهای میانجی دلبستگی به مکان و رضایت کلی بر ارزش ویژه برند مقصد مبتنی بر مشتری تأثیر مثبت و معنیداری دارد و ارزش ویژه برند مقصد مبتنی بر مشتری بطور مستقیم دارای تأثیر مثبتی بر قصد داستان سرایی گردشگران دارد. طراحی و ارائه خدمات و فعالیتهای تفریحی جدید و منحصربه فرد، حمایت از استارتاپهای خلاق گردشگری، برگزاری جشنوارههای بومی محلی، راه اندازی باشگاه مشتریان، برگزاری رویدادها به عنوان پیشنهادات اصلی ارائه شد. [1]. Krejcie & Morga

https://www.journalitor.ir/article_732888_24af9873cb1886005c2822296b3f9ea9.pdf

پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی مطالعات اجتماعی گردشگری 2382-9664 13 30 2025 08 23 Investigating the Strategies of the Development of Religious Tourism In Terms of Tourism–Pilgrimage Duality: A Case Study of Sacred Mausoleum in Chaharmahal and Bakhtiari Province, Iran راهبردهای توسعه گردشگری مذهبی در دوگانه گردشگری و زیارت(مورد مطالعه: بقاع متبرکه استان چهارمحال و بختیاری) 65 94 732891 10.22034/jitor.2025.732891 FA سعید خدیوی استادیار گروه اقتصاد گردشگری پژوهشکده گردشگری جهاددانشگاهی خراسان رضوی، مشهد، ایران سعیده به نژاد دکترای اقتصاد، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران بنفشه ماستری فراهانی استادیار مدیریت جهانگردی، مؤسسه آموزش عالی مازیار، رویان، ایران Journal Article As a contemporary form of tourism, religious tourism maintains a profound yet complex relationship with the traditional concept of pilgrimage. Despite conceptual ambiguities, such tourism has the potential to significantly contribute to job creation, income growth, and economic development, particularly in rural areas. In Iran, due to the diversity and abundance of religious attractions—especially sacred mausoleums —religious tourism enjoys a prominent position. Chaharmahal and Bakhtiari Province, home to nearly one hundred sacred mausoleums, represents a highly promising region in this regard. This study used the SWOT analytical framework to identify strategic pathways for the development of religious tourism in the province. The evaluation of the Internal and External Factor Matrix showed that the province currently occupies a conservative strategic position. Under these circumstances, leveraging environmental opportunities to offset internal structural weaknesses becomes imperative. Accordingly, the formulation of realistic strategies that emphasize spatial planning, strengthen local participation, and establish effective regulatory frameworks can substantially enhance religious tourism in Chaharmahal and Bakhtiari Province, taking advantage of the spiritual potential of its sacred mausoleums. گردشگری مذهبی به‌عنوان یکی از گونه‌های نوین گردشگری، پیوندی عمیق و در عین حال پیچیده با مفهوم زیارت سنتی دارد. با وجود ابهامات مفهومی، این نوع گردشگری می‌تواند نقشی مؤثر در افزایش اشتغال، درآمدزایی و رونق اقتصادی، به‌ویژه در مناطق روستایی ایفا کند. در ایران، به دلیل تنوع و تعدد جاذبه‌های مذهبی، به‌ویژه بقاع متبرکه، گردشگری مذهبی از جایگاهی ویژه برخوردار است. استان چهارمحال و بختیاری با برخورداری از حدود یک‌صد بقعه متبرکه، یکی از مناطق مستعد در این حوزه محسوب می‌شود. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش تحلیل SWOT، به شناسایی راهبردهای توسعه گردشگری مذهبی در این استان پرداخته است. ارزیابی ماتریس عوامل داخلی عوامل خارجی حاکی از قرارگیری استان در وضعیت راهبردی محافظه‌کارانه می‌باشد. در این شرایط، بهره‌برداری بهینه از فرصت‌های محیطی به‌منظور جبران ضعف‌های ساختاری درونی ضرورت می‌یابد. بر این اساس، تدوین راهبردهایی واقع‌گرایانه با تأکید بر برنامه‌ریزی فضایی، تقویت مشارکت محلی، و وضع قوانین کارآمد می‌تواند به ارتقاء گردشگری مذهبی استان چهارمحال و بختیاری، بر پایه ظرفیت‌های معنوی بقاع متبرکه، کمک شایانی نماید.

https://www.journalitor.ir/article_732891_ce348d8b0b9b2779f7fb15fc18847745.pdf

پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی مطالعات اجتماعی گردشگری 2382-9664 13 30 2025 08 23 Classifying Hotels in Shiraz Based on Online Reviews Using the K-MEANS Clustering Method and Artificial Neural Network بخش بندی هتل های شهر شیراز بر اساس نظرات آنلاین، با به کارگیری خوشه بندی K-MEANS و شبکه عصبی مصنوعی 95 128 732893 10.22034/jitor.2025.732893 FA آمنه خدیور دانشیار گروه مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران شیوا چاکررضا دکترای مدیریت بازرگانی، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران Journal Article Big data has fundamentally changed the management of the tourism and hospitality industry and the relationship between customers and businesses by simplifying the decision-making process based on the mass of data. On the other hand, classifying the market based on online reviews can help business owners, including hotel managers, know their customers and choose appropriate strategies accordingly. Therefore, data-driven approaches need to be developed so that the data collected from social media can be analyzed for market classification purposes. In this regard, the current study sought to classify hotels in Shiraz based on the satisfaction of the guests evaluated through the data derived from the TripAdvisor website using the k-means clustering method and an artificial neural network. To this end, a total of 105 hotels were classified into four clusters based on the 6175 data sets obtained from the pre-processing phase. Accordingly, Cluster 1 comprised 57 hotels, including hotels obtaining the highest scores in terms of all the features considered for evaluation. Moreover, Cluster 2 consisted of 19 hotels with high scores, being rated lower in terms of quality than those listed in Cluster 1. In addition, Cluster 3 included 23 hotels with an average score, and the remaining six hotels classified under Cluster 4 received the lowest scores. On the other hand, artificial neural network diagrams were used to show the process of predicting satisfaction within the individual clusters. The findings of the study confirm that the analysis of the big data collected from social media can be effectively evaluated via machine learning methods to be used for the development of businesses. کلان دادهها به طور اساسی مدیریت صنعت گردشگری و مهماننوازی و رابطه بین مشتری و کسبوکار را با سادهسازی فرآیند تصمیمگیری بر اساس حجم زیادی از دادهها تغییر داده است. تقسیم‌بندی بازار از طریق بررسی ‌نظرات آنلاین می‌تواند به مدیران کسبوکار از جمله مدیران هتلها کمک کند تا مشتریان را بدرستی شناسایی و استراتژیهای مناسب را برگزینند. بنابراین، ضرورت توسعه رویکردهای داده محور جهت تجزیهوتحلیل دادههای رسانههای اجتماعی در تقسیمبندی بازار احساس میشود. هدف اصلی این تحقیق خوشهبندی و ارزیابی رضایت از هتلهای شهر شیراز با استفاده از دادههای استخراجشده از وبسایت تریپادوایزر[1]، توسط روش خوشه بندی k-means و شبکه عصبی مصنوعی میباشد. 105 هتل بر اساس 6175 داده باقیمانده از مرحله پیشپردازش در چهار خوشه تقسیم شدند. 57 هتل در خوشه 1 قرار گرفتند که شامل هتلهایی با بالاترین امتیاز در همه ویژگیها بودند. 19 هتل در خوشه 2، هتلهایی با امتیازات بالا، اما نه به اندازه هتلهای خوشه 1 را شامل میشود. 23 هتل در خوشه 3 شامل هتلهایی با امتیاز متوسط هستند. شش هتل در خوشه 4 کمترین امتیاز را کسب کردند. نمودارهای شبکههای عصبی مصنوعی روند پیشبینی رضایت را در هر خوشه نشان میدهد. یافته‌ها تأیید می‌کنند که تجزیهوتحلیل کلان داده‌های جمع‌آوری‌ شده از رسانه‌های اجتماعی با روش‌های یادگیری ماشینی، می‌تواند به طور موثر جهت توسعه کسب‌وکار مورد ارزیابی و استفاده قرار گیرد. [1]. TripAdvisor

https://www.journalitor.ir/article_732893_1eb0c4ca9dc7d9ab6221a8ea5166c321.pdf

پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی مطالعات اجتماعی گردشگری 2382-9664 13 30 2025 08 23 بررسی وضعیت استاندارد کیفیت گردشگری ورزشی دسترس پذیر (مطالعه موردی: استانهای مازندران، گلستان، گیلان) 129 152 732896 10.22034/jitor.2025.732896 FA فاطمه نصرالله زاده دانشجوی دکتری مدیریت ورزشی،گروه مدیریت ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران سعید تابش گروه مدیریت ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران مهدی رمضان زاده لسبوئی دانشگاه مازندران 0000-0002-5967-2333 Journal Article The present study set out to investigate the status of accessible sports tourism for disabled people, a topic of considerable importance both for disabled people and the development of the tourism industry. Therefore, this exploratory study sought to examine the current status and propose an optimal model for the quality standards of accessible sports tourism, focusing on three northern provinces of Iran, that is, Mazandaran, Golestan, and Gilan. The study followed a qualitative approach and employed the grounded theory strategy based on Glaser’s emerging approach. The required data were collected through semi-structured interviews with 18 academic and executive experts in the fields of sports science and accessible tourism, selected purposefully through a snowball sampling method. The collected data were then analyzed using the MAXQDA software (version 2020). The findings of the study revealed that attractions, behavioral factors, and human factors were the most significant components influencing the current quality standards of accessible sports tourism. It was also found that infrastructural, institutional, legal, and safety factors played a critical role in improving such standards toward a more desirable state, respectively. It can therefore be argued that it is possible to enhance the quality standards and achieve an optimal framework for the growth and development of accessible sports tourism by examining the findings of the current situation and utilizing the identified components. پژوهش حاضر به بررسی وضعیت گردشگری ورزشی دسترس پذیر برای افراد توانخواه می‌‌پردازد که برای این دسته از افراد و توسعه صنعت گردشگری حائز اهمیت است. هدف آن بررسی وضعیت موجود و ارائه وضعیت مطلوب استاندارد کیفیت گردشگری ورزشی دسترسپذیر است که بر مطالعه سه استان شمالی مازندران، گلستان و گیلان تمرکز دارد و دارای هدف اکتشافی است. روش پژوهش از نوع کیفی و با استراتژی نظریه داده بنیاد مبتنی بر رویکرد گلیزری (ظاهرشونده) انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه ساختار یافته با 18 تن از خبرگان علمی و اجرایی در حوزه علوم ورزشی و گردشگری توانخواهان که به صورت هدفمند و با شیوه گلوله برفی انتخاب شده بودند گردآوری شد. تمامی تحلیل‌ها نیز با استفاده از نرم افزار مکس کیودا[1] نسخه 2020 انجام شد. یافته‌های حاصل از تحلیل کیفی دادهها نشان داد که جذابیت‌ها، عوامل رفتاری و عوامل انسانی به ترتیب اهمیت به عنوان مولفه‌های وضعیت موجود استانداردهای کیفیت گردشگری ورزشی دسترس پذیر شناسایی شدند و همچنین مقوله‌های زیر ساختی، عوامل نهادی، عوامل قانونی و مسائل ایمنی به ترتیب اهمیت در جهت مطلوب ساختن استانداردهای کیفیت گردشگری ورزشی دسترسپذیر نقش موثری دارند. با بررسی یافته‌های وضعیت موجود و بهرهگیری از مولفه‌های شناسایی شده می‌توان در جهت بهبود وضعیت استاندارد کیفیت و دستیابی به وضعیت مطلوب جهت رشد و توسعه گردشگری ورزشی دسترس پذیر اقدام کرد. [1]. MAXQDA

https://www.journalitor.ir/article_732896_3a1bee22dc9276408c99f3c8b5bdec0e.pdf

پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی مطالعات اجتماعی گردشگری 2382-9664 13 30 2025 08 23 Investigating The Factors Affecting Entrepreneurial Self-Efficacy in Tourism Businesses: A Case Study of Tabriz City ارزیابی عوامل مؤثر بر خودکارآمدی کارآفرینی در کسب وکارهای گردشگری (مورد مطالعه: شهر تبریز) 153 178 732900 10.22034/jitor.2025.732900 FA یاور بابائی استادیار گروه مدیریت و گردشگری، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران 0000-0002-8740-0060 رعنا قنبرزاده دانشگاه تهران 0009-0000-8134-1007 Journal Article Entrepreneurial practices play a significant role in the establishment and sustainability of micro-business activities in the tourism industry. Following a positivist paradigm, this applied descriptive survey study sought to investigate the factors affecting entrepreneurial self-efficacy in tourism businesses in Tabriz. The statistical population of the study comprised managers, entrepreneurs, and employees of tourism-related businesses in Tabriz, out of whom 200 participants were selected through convenience sampling. The required data were collected through the administration of a standard questionnaire, and the collected data were analyzed using structural equation modeling in SMART PLS-3 software. Moreover, the reliability, construct validity, and quality of the research model were examined and confirmed using structural equation modeling indices. The findings of the study revealed that human capital, innovation culture, and psychological safety exerted a significant influence on entrepreneurial self-efficacy in tourism businesses. Additionally, it was found that human capital and psychological safety significantly affected innovation culture, and that human capital could positively enhance the psychological safety of employees, managers, and entrepreneurs in tourism businesses in Tabriz. صنعت گردشگری یکی از بخش‌هایی است که رفتارهای کارآفرینانه در راه‌اندازی و تداوم فعالیت‌های کسب و کارهای خرد نقش قابل توجهی دارد. در این راستا این تحقیق به بررسی عوامل موثر بر خودکارآمدی کارآفرینی در کسب و کارهای گردشگری شهر تبریز می‌پردازد. این تحقیق، مبتنی بر پارادایم اثبات‌گرایی بوده و از نوع کاربردی و توصیفی-پیمایشی می‌باشد. جامعه آماری این تحقیق، مدیران، کارآفرینان و کارکنان کسب و کارهای مرتبط با گردشگری شهر تبریز است که تعداد 200 نفر به عنوان نمونه با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شد. ابزار مورد استفاده پرسشنامه استاندارد بود و تجزیه و تحلیل داده‌های تحقیق از معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزار SMARTPLS-3 انجام گرفت. با استفاده شاخص‌های معادلات ساختاری، پایایی، روایی سازه و کیفیت‌سنجی مدل تحقیق مورد بررسی و تأیید قرار گرفت. یافته‌های تحقیق نشان داد که سرمایه انسانی، فرهنگ نوآوری و امنیت روانشناختی بر خودکارآمدی کارآفرینی در کسب و کارهای گردشگری تأثیر معناداری دارد. همچنین از دیگر نتایج تحقیق این بود که سرمایه انسانی و امنیت روانشناختی بر فرهنگ نوآوری اثر معناداری داشته و نیز سرمایه انسانی می‌تواند به طور مثبتی امنیت روانشناختی کارکنان، مدیران و کارآفرینان کسب وکارهای گردشگری در شهر تبریز را تقویت نماید.

https://www.journalitor.ir/article_732900_64153883c2f7f0c17eb20d664de8e33e.pdf