پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی مطالعات اجتماعی گردشگری 2382-9664 13 31 2025 11 22 Women empowerment in Iran's tourism and hospitality industry توانمندسازی زنان در صنعت گردشگری و مهمان‌نوازی ایران 101 132 734942 10.22034/jitor.2025.734942 FA نسرین کاظمی گروه مدیریت گردشگری، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0002-7203-2429 علیرضا علی نژادی گروه مدیریت گردشگری، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0009-0005-3597-6892 Journal Article 2025 08 20 Considering the significant role of women in the tourism industry, this study sought to develop a coherent framework for empowering women in the industry. To this end, this qualitative study conducted a systematic review of Iranian academic literature, employing an inductive approach informed by the framework of Calisto and Sarker (2024). Taking the influence of cultural, economic, and political conditions into account, a comprehensive search was carried out across reputable scientific databases that index national research to obtain a complete overview of the topic within the Iranian academic context, where research on women's empowerment in tourism is a relatively new field. The findings of the study revealed a predominant geographical focus, organized into five thematic clusters. These clusters emphasize women's empowerment in rural tourism, skill development, specific tourism types like ecotourism, and their empowerment through training, conservation, and participation. The analysis also highlighted themes of entrepreneurship and sustainable tourism development. The literature pointed to various dimensions of women's empowerment, including enhancements of their social status, power, self-sufficiency, and self-esteem. The existing national academic discourse has primarily focused on the practical "how" of empowerment, highlighting the importance of employment, education, capacity building, motivation, management and planning, and policy frameworks, suggesting a comprehensive and multifaceted approach to the issue. However, despite the growth rate of women's employment within tourism, the industry's potential for full empowerment of women has not yet been realized. This gap underscores the significance of this study and the nascent state of national studies in this field. <span lang="AR-SA">نظر به جایگاه ویژه زنان در صنعت گردشگری، مطالعه حاضر به دنبال ارائه چارچوبی منسجم از توانمندسازی زنان در این صنعت است. پژوهش حاضر مطالعه‌ای کیفی مبتنی بر مرور سیستماتیک با استفاده از چارچوب دِلوردس کالیستو و سرکار<span dir="LTR">[1]</span> (2024) است؛ این چارچوب با رویکرد استقرایی به پاسخ سؤالاتی که ادبیات پژوهش در رابطه با موضوعی ارائه می‌دهد، می‌پردازد. با توجه به تأثیرگذاری شرایط فرهنگی، اقتصادی و سیاسی جوامع بر توانمندسازی، جستجو در معتبرترین پایگاه‌های علمی نمایه‌کننده پژوهش‌های ملی انجام شد تا بتوان نتایجی جامع در رابطه با موضوع در ادبیات علمی ایران به دست آورد. پژوهش‌های توانمندسازی زنان در گردشگری موضوعی نسبتا نوین در ایران است. یافته‌ها غلبه رویکرد جغرافیایی را نشان می‌دهند و در مجموع بر پنج خوشه موضوعی شامل توانمندسازی زنان در مقصدهای گردشگری روستایی، مهارت‌محوری، گونه‌های گردشگری و توانمندسازی زنان بویژه آموزش، حفاظت و مشارکت در اکوتوریسم، کارآفرینی و توسعه پایدار گردشگری تأکید دار</span><span lang="FA">ن</span><span lang="AR-SA">د. همچنین، یافته‌ها حاکی از ابعاد مختلف در توانمندسازی زنان است که منزلت اجتماعی، قدرت، خودکفایی و عزت‌نفس آنان را ارتقا می‌دهد. آنچه که ادبیات علمی کشور در رابطه با موضوع بیشتر بر آن تمرکز داشته، چگونگی توانمندسازی است که با تأکید بر اشتغال، آموزش، ظرفیت‌سازی، انگیزش، مدیریت، برنامه‌ریزی و چارچوب‌های سیاستی، رویکردی جامع و چندوجهی را برای توانمندسازی زنان نشان می‌دهد. مطالعات ملی در این حوزه در مراحل ابتدایی قرار دارد. اهمیت این مس</span><span lang="FA">أ</span><span lang="AR-SA">له بدان دلیل است که علیرغم افزایش اشتغال زنان در گردشگری، هنوز از پتانسیل این صنعت به درستی برای توانمندسازی آنان استفاده نشده است.</span> https://www.journalitor.ir/article_734942_575486f69a07be9ffa145ccfe0e10170.pdf